Tục Khai Bút Đầu Xuân

Năm cũ qua đi, mỗi người đều có dịp nhìn lại mình sau một năm làm việc, học tập miệt mài bút nghiên, đèn sách. Năm mới đến, mùa xuân về, vạn sự lại như được tiếp thêm sức sống mới. Thực ra, không có quy định bắt buộc về lệ khai bút đầu xuân song ý tưởng tôn trọng việc học đã nâng nó thành một hành động mang ý niệm tâm linh, ước mong một năm mới thành công, nhiều hứa hẹn.

Là một dân tộc phương Đông nên người Việt Nam rất coi trọng yếu tố tinh thần. Đã cầm đến cây bút để viết lên dòng khai bút thì tâm thế của người viết phải thật trang nghiêm, trân trọng. Đã cầm cây bút là phải viết thành câu, thành chữ vì mỗi câu chữ ấy dường như chứa đựng mọi tâm tư, nguyện vọng của người cầm bút.

Dân tộc Việt Nam vốn giàu truyền thống hiếu học, sự coi trọng việc học là niềm tự hào của các gia đình nhà nho xưa và tinh thần này vẫn còn làm đẹp cuộc sống của những gia đình trí thức nay. Ông viết chữ làm gương cho cháu, bố mẹ khuyến khích học tập làm mẫu cho con. Thế hệ sau sẽ tiếp thu được những giá trị văn hoá quý báu của thế hệ đi trước và cũng nhờ đó, truyền thống hiếu học của dân tộc luôn được gìn giữ trân trọng.

Tết đến, xuân về khí trời thiêng liêng, lòng người nhàn tản. Đây cũng là lúc dành cho những thú chơi cầu kỳ tao nhã. Con người tìm thấy niềm vui từ sự thưởng thức cái đẹp của nghệ thuật chơi hoa và cây cảnh ngày Tết, nghệ thuật ẩm thực và cũng có thể là nghệ thuật chơi chữ.

Vào thời khắc bắt đầu của một năm mới, có điều đặc biệt là lòng người lại thường hướng về cội nguồn để cảm nhận ý nghĩa và giá trị tình cảm tinh thần từ những phong tục tập quán của cha ông.

Treo những chữ Hán cổ có nét đẹp như phượng múa rồng bay đến nay vẫn là niềm hứng thú ở nhiều gia đình. Thường vào cuối năm, cùng với "cây nêu tràng pháo bánh chưng xanh" người ta vẫn không quên câu đối đỏ và không ít người vẫn còn tìm tới những người biết chữ Hán và viết chữ Hán đẹp để xin chữ. Xin một chữ An, một chữ Phúc cũng là một cách khai bút cho cả gia đình.

Ngày Tết là dịp để các gia đình đoàn tụ sau khi đã khép lại sau lưng một năm công việc bộn bề. Mọi thành viên trong gia đình đều muốn giành cho nhau những lời chúc tốt đẹp nhất.

Tết cổ truyền của dân tộc cũng là dịp để mọi người giành thời gian làm sống lại phong tục xưa. Mùa xuân cũng đồng nghĩa với hoa đào hoa mai, những loài hoa chỉ khoe sắc dịp xuân về. Cùng với thiên nhiên, vạn vật rạng ngời sức sống mới, Tết cổ truyền của người Việt Nam rất đặc biệt còn bởi truyền thuyết bánh chưng, bánh dầy thời Hùng Vương xưa. Trong tháng "Tam dương khai thái, Vạn tượng canh tân" này, lòng người náo nức như trong một câu đối xuân vẫn thường được dùng để khai bút:

"Trời thêm ngày tháng người thêm thọ.
Xuân toả non sông phúc toả nhà".

Nhân dân ta có nhiều phong tục đẹp, dân tộc ta tự hào có 4000 năm văn hiến, khai bút đầu xuân là một nét đẹp văn hoá giàu ý nghĩa của cha ông mà chúng ta và các thế hệ sau này cần tìm hiểu để phát huy, trân trọng, giữ gìn.